„Problemy ze zdrowiem psychicznym nie definiują tego, kim jesteś.
Są czymś, czego doświadczasz…” Matt Haig
Samookaleczenia u nastolatków to bardzo złożony problem. Trudno oszacować stopień rozpowszechnienia tego zjawiska. Z badań Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę wynika, że od roku 2016 liczba samouszkodzeń wzrosła drastycznie, bo aż o 130%!
Czym są samouszkodzenia?
Samookaleczanie to sposób radzenia sobie z trudnymi i nieprzyjemnymi emocjami o silnym natężeniu. Najczęściej występuje u młodzieży, rzadziej u dzieci. Samookaleczenia przeprowadzane są z własnej woli i są celowe. Dzieci i młodzież, doświadczając bólu emocjonalnego i nie umiejąc sobie z nim poradzić ranią się zadając sobie ból fizyczny.
Co jest przyczyną, że młodzi ludzie decydują się na tak drastyczny krok?
Przyczyny tego zachowania są indywidualne i zazwyczaj skomplikowane. Młodzież może sięgać po samookaleczania w celu rozładowania napięcia i bólu emocjonalnego. Czasem może być to również próba zrozumienia i kontrolowania swojego ciała lub mierzenia się z trudnościami psychicznymi. Przez chwilę po odniesieniu obrażeń, osoby samookaleczające się skupiają się na bólu fizycznym, który jest się dla nich bardziej zrozumiały, niż ich wewnętrzne emocje. Ta krótkotrwała ulga nie przynosi rozwiązania problemów, a jedynie na chwilę je zaciemnia.
Czynnikami ryzyka mogą być niskie poczucie własnej wartości, brak wiary w siebie, stany depresyjne, izolacja od rówieśników, doświadczanie przemocy czy odrzucenia.
Samouszkodzenia są niebezpieczne zazwyczaj nie mijają samoistnie i zawsze wymagają interwencji specjalisty.
Sygnały alarmowe – jak rozpoznawać samookaleczenia u młodzieży?
Rodzicom i opiekunom nie jest łatwo rozpoznać problem, można jednak zauważyć pewne symptomy:
- rany lub nacięcia w wybranych okolicach ciała, które źle się goją,
- blizny, które mogą wskazywać na nacięcia, przypalanie lub inne,
- zmiana w sposobie ubierania się, nieadekwatny ubiór w stosunku do pogody,
- nagła rezygnacja z wcześniej lubianych aktywności, zwłaszcza tych wymagających odsłonięcia ciała, np. pójście na basen z rodzicem, opiekunem.
- nadmierne używanie plastrów i środków dezynfekujących.
Terapia samookaleczeń u młodzieży.
Terapia samouszkodzeń to ważne i delikatne zagadnienie, jednak z pomocą specjalisty można pomóc młodzieży wyjść z tej trudnej sytuacji. Warto szukać pomocy, aby nauczyć nastolatka radzenia sobie z emocjami w bardziej zdrowy sposób.
W Camino podczas pracy z młodzieżą budujemy bezpieczną relację terapeutyczną, poczucie akceptacji i wsparcia. Zwracamy uwagę na funkcję jaką pełnią samouszkodzenia, aby wspólnie z nastolatkiem poszukać zdrowych sposobów radzenia sobie z trudnościami.
Literatura:
“Samookaleczenia nastolatków. Uwolnij się od destrukcyjnych zachowań dzięki terapii DBT” Sheri Van Dijk