Przez lata autyzm kojarzony był głównie z chłopcami. Wynikało to z faktu, że kryteria diagnostyczne opierały się na badaniach prowadzonych głównie na męskich grupach. Tymczasem coraz więcej specjalistów zwraca uwagę na to, że dziewczęta również mogą mieć zespół Aspergera (obecnie określany jako autyzm bez niepełnosprawności intelektualnej), ale ich objawy często pozostają niezauważone. W efekcie wiele kobiet otrzymuje diagnozę dopiero w wieku nastoletnim lub dorosłym, często po latach zmagań z lękiem, depresją czy wypaleniem społecznym.
Czym różni się autyzm u dziewcząt od autyzmu u chłopców?
Dziewczęta ze spektrum mogą przejawiać inne wzorce zachowań niż chłopcy, co sprawia, że ich trudności nie są od razu rozpoznawane.
1. Maskowanie społeczne w ukrytym Aspergerze
Jednym z kluczowych powodów, dla których dziewczęta pozostają niezdiagnozowane do wieku nastoletniego lub nawet dorosłego, jest ich zdolność do maskowania, czyli świadomego lub nieświadomego dostosowywania się do otoczenia. Przykłady takich zachowań:
• Obserwują rówieśników i naśladują ich zachowania, ucząc się społecznych reguł „na pamięć”.
• Mogą zmuszać się do kontaktów towarzyskich, co często prowadzi do przeciążenia emocjonalnego.
• W rozmowie mogą wydawać się pewne siebie, ale w rzeczywistości analizują każdy szczegół interakcji i odczuwają ogromny stres.
Maskowanie sprawia, że dziewczęta często funkcjonują dobrze w szkole lub pracy, ale kosztem własnego zdrowia psychicznego. Po intensywnym dniu mogą być wyczerpane i potrzebować czasu na regenerację w samotności.
2. Zainteresowania specjalistyczne w spektrum autyzmu
Osoby w spektrum często mają intensywne pasje i zainteresowania. U chłopców są one zazwyczaj zauważalne (np. pociągi, liczby, mapy), natomiast u dziewcząt mogą przybierać bardziej „typowe” formy, jak:
• zwierzęta (np. konie, koty, delfiny),
• sztuka (np. teatr, malarstwo, historia),
• literatura i tworzenie własnych historii,
• psychologia i analiza zachowań ludzkich,
• fikcyjne światy i postacie (np. filmy, książki, anime).
Z tego powodu otoczenie może nie zauważyć, że te zainteresowania są równie intensywne, jak u chłopców ze spektrum.
3. Relacje społeczne i potrzeba akceptacji
W przeciwieństwie do stereotypowego obrazu autyzmu, dziewczęta często chcą nawiązywać relacje, ale mają trudności z ich utrzymaniem.
• Mogą mieć jedną lub dwie bliskie przyjaciółki, ale z większymi grupami czują się zagubione.
• W relacjach często pełnią rolę „cichej obserwatorki” lub nadmiernie dostosowują się do innych, co prowadzi do problemów z tożsamością.
• Nie rozumieją subtelnych sygnałów społecznych, przez co mogą być narażone na manipulację lub wykluczenie.
4. Perfekcjonizm i samokontrola emocji w spektrum
Dziewczęta w spektrum często starają się być „idealne”, by uniknąć krytyki i niezrozumienia. Mogą:
• być perfekcjonistkami, szczególnie w nauce lub pracy,
• bać się popełniania błędów i nadmiernie analizować swoje zachowania,
• tłumić emocje w towarzystwie, ale wybuchać w bezpiecznym środowisku (np. w domu).
Dlaczego późna diagnoza autyzmu jest problemem?
Brak wczesnej diagnozy może prowadzić do wielu trudności:
• Lęk i depresja – Dziewczęta mogą czuć się „inne”, nie rozumiejąc dlaczego. To może prowadzić do obniżonej samooceny i problemów psychicznych.
• Wypalenie społeczne – Ciągłe maskowanie i dostosowywanie się do norm społecznych może prowadzić do chronicznego zmęczenia i kryzysów emocjonalnych.
• Problemy w dorosłym życiu – Niezrozumienie własnych potrzeb może skutkować trudnościami w pracy, relacjach i samodzielnym funkcjonowaniu.
Jak rozpoznać ukryty Zespół Aspergera u dziewcząt?
Jeśli zauważasz u siebie lub swojego dziecka:
✅ Trudności w relacjach społecznych, mimo chęci ich nawiązywania
✅ Silne, intensywne zainteresowania
✅ Perfekcjonizm i lęk przed popełnieniem błędu
✅ Maskowanie emocji i duże zmęczenie po kontaktach społecznych
✅ Nadwrażliwość sensoryczną (np. hałas, tkaniny, światło)
✅ Potrzebę rutyny i przewidywalności
warto skonsultować się ze specjalistą, co umożliwi lepsze zrozumienie siebie, zauważenie swoich mocnych stron i umożliwi uniknięcie przeciążeń emocjonalnych.
W Centrum Wsparcia Camino wspieramy dziewczęta i kobiety w spektrum autyzmu, pomagając im zrozumieć siebie i znaleźć strategię, która pozwoli im żyć w zgodzie z własnymi potrzebami. W naszej ofercie znajdują się zajęcia grupowe TUS dla dzieci, jak i TUS dla dorosłych oraz indywidualna terapia poznawczo- behawioralna. Jeśli potrzebujesz pomocy, jesteśmy tutaj dla Ciebie.
Zapraszamy do kontaktu i umówienia wizyty w centrum Camino.
Skontaktuj się z nami
Podając powyżej swój adres email i klikając przycisk “Prześlij” wyrażasz zgodę na otrzymywanie od Centrum Wsparcia Psychologiczno-Pedagogicznego „Camino” sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie informacji handlowych, w tym ofert, informacji o wydarzeniach lub materiałów edukacyjnych drogą elektroniczną (na podany przez Ciebie adres e-mail). Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją wycofać w dowolnym momencie pisząc na adres poradnia@camino.edu.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Zgoda zostaje udzielona z chwilą jej potwierdzenia poprzez kliknięcie linku otrzymanego pocztą elektroniczną.
Administratorem danych osobowych jest Centrum Wsparcia Psychologiczno-Pedagogicznego „Camino” sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Państwa dane osobowe podane w formularzu kontaktowym są przetwarzane w celu udzielenia odpowiedzi na Państwa zapytanie. Mają Państwo w szczególności prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich usunięcia oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Szczegóły dotyczące przetwarzania danych osobowych i przysługujących Państwu praw znajdują się w Polityce prywatności.